Gần như ai cũng từng nhận cuộc gọi tự xưng là nhân viên ngân hàng, công an, bưu điện hay nhà mạng, rồi yêu cầu cung cấp mã OTP hoặc chuyển tiền gấp. Thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhưng có một thông tin luôn hiện ra trước khi bạn bắt máy: số điện thoại gọi đến. Biết cách đọc đầu số sẽ giúp bạn cảnh giác ngay từ giây đầu tiên.
Phân biệt số di động, số cố định và số quốc tế
Ở Việt Nam, số di động có 10 chữ số và bắt đầu bằng các đầu số như 03, 05, 07, 08, 09. Số cố định bắt đầu bằng 02, theo sau là mã vùng của tỉnh thành, ví dụ 024 là Hà Nội, 028 là TP. Hồ Chí Minh. Cuộc gọi từ nước ngoài thường hiển thị dấu cộng và mã quốc gia ở đầu, chẳng hạn +1, +44, +855.
Điểm đáng chú ý: các cơ quan nhà nước và ngân hàng tại Việt Nam liên hệ người dân qua tổng đài hoặc số cố định trong nước. Một cuộc gọi tự xưng là ngân hàng trong nước mà hiển thị đầu số quốc tế lạ gần như chắc chắn có vấn đề.
Khi số cố định hiện mã vùng không khớp
Kẻ gian đôi khi dùng số cố định để tạo cảm giác tin cậy. Hãy để ý mã vùng có khớp với nơi họ tự xưng hay không. Một người nói gọi từ công an quận ở Hà Nội nhưng số hiển thị lại mang mã vùng của một tỉnh miền Nam là dấu hiệu bất thường.
Cần lưu ý thêm: sau đợt sắp xếp lại tỉnh thành từ giữa năm 2025, nhiều tỉnh mới dùng song song vài mã vùng của các tỉnh cũ. Vì vậy, trước khi kết luận, bạn nên tra lại mã vùng. Bảng mã vùng điện thoại cố định theo tỉnh thành, gồm cả mã cũ và mã đang dùng song song, được tổng hợp trên VNVinaPhone.
Cuộc gọi nháy máy từ nước ngoài
Một chiêu phổ biến là gọi một hồi chuông ngắn rồi tắt, để lại cuộc gọi nhỡ từ số quốc tế. Người nhận tò mò gọi lại và bị tính cước quốc tế rất cao, có khi một phần tiền cước chảy về túi kẻ gian. Nguyên tắc đơn giản: không gọi lại số quốc tế lạ mà bạn không quen biết.
Năm dấu hiệu cảnh báo trong cuộc trò chuyện
Dù đầu số trông bình thường, hãy dừng lại ngay nếu người gọi:
- Yêu cầu đọc mã OTP, mật khẩu hoặc số mặt sau thẻ ngân hàng.
- Đe dọa khóa sim, khóa tài khoản hay liên quan đến vụ án nếu không làm theo ngay.
- Đề nghị chuyển tiền vào “tài khoản an toàn” để “phục vụ điều tra”.
- Gửi đường link qua tin nhắn và yêu cầu cài ứng dụng hoặc đăng nhập.
- Không cho bạn thời gian suy nghĩ, liên tục giục giã.
Không cơ quan hay ngân hàng hợp pháp nào yêu cầu những điều trên qua điện thoại.
Xử lý khi nghi ngờ
Hãy cúp máy và tự gọi lại tổng đài chính thức của đơn vị mà người kia tự xưng, dùng số in trên thẻ ngân hàng hoặc trên trang web chính thức của đơn vị đó. Đừng gọi lại vào số vừa gọi cho bạn.
Nếu đã lỡ cung cấp OTP hoặc chuyển tiền, liên hệ ngay ngân hàng để yêu cầu phong tỏa giao dịch, đổi mật khẩu các tài khoản liên quan và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất.
Dạy người lớn tuổi trong nhà
Ông bà, cha mẹ là nhóm dễ bị nhắm đến nhất. Hãy dành vài phút giải thích ba quy tắc ngắn: không đọc mã số cho ai qua điện thoại, không chuyển tiền theo yêu cầu của người lạ, và khi nghi ngờ thì gọi cho con cháu trước. Bạn cũng có thể giúp họ lưu sẵn tên và số của người thân, ngân hàng, nhà mạng trong danh bạ để dễ nhận ra số lạ.
Để tra nhanh một đầu số di động thuộc nhà mạng nào hay một mã vùng thuộc tỉnh nào, bạn có thể tham khảo thêm tại vnvinaphone.vn.
Kết luận
Đầu số không nói hết mọi thứ, nhưng là lớp sàng lọc đầu tiên rất hữu ích. Kết hợp việc đọc đầu số với năm dấu hiệu cảnh báo, bạn và gia đình sẽ tránh được phần lớn các cuộc gọi lừa đảo đang ngày càng tinh vi.
